كۆماری فه‌ره‌نسا ⮜ کولتور و کەلەپووری فەرەنسی

 

 

كو‌لتور و كه‌له‌پور

 

فەڕەنسا وڵاتێکە خاوەنی کولتور و مێژوویەکی دەوڵەمەندە، ٤٢ شوێنەواری فەڕەنسا لەلایەن یونسکۆوە تۆمار کراوە لە بەشی کەلەپوری جیھانی مرۆڤایەتیی، خاوەنی ٦٤٥٠ کۆشکیی مێژوویی و ١٢١٦ مۆزەخانەیە.

 بە فەڕەسا دەوترێت وڵاتی سەردەمی رۆشنگەریی، کە ئەوەش بیرکردنەوەی فەیلەسوفەکانی بوو لەو سەردەمەدا، کە داینەموی دروستکردنی رەوتی شۆڕشگێڕیی گەورە بوون لەسەدەی ھەژدەدا. ئەم رەوتە پاڵنەر بوو بۆ ناساندن و کۆتایھێنان بە تاریکگەرایی، بەتایبەتیش تاریکگەرایی ئاینیی و دەرەبەگایەتی و هەژموونی دیکتاتۆرانەی دەسەلات بەسەر جومگە زانستی و مەعریفیەکاندا. ھەر بەوھۆیەشەوە ھونەر بەرەپێشچوونێکی بەرچاوی بەخۆوە بینی، لە لایەک هونەر لە جومگە ئاینیەکان جیابۆیەوە و هونەر بۆ هونەر زیاتر لە خزمەتی هونەردا بوو بە جیاواز لە سەردەمی ڕێنسانس و کاری هونەری ڕێچکەیەکی تری وەرگرت. دەتوانرێت بوترێت کاری هونەری لە کاری دەست و شارەزایی لە دروستکردندا جیابۆیەوە، هاوتەریب بە کاری هونەری لە ڕووی تێگە مەعریفیەکانەوە ئەوروپا بە گشتی و فەڕەنسا بە تایبەتی تێگەی جیاواز و لیبڕاڵ تری بەخۆیەوە دی.

بازرگانی و مۆد و فاشیۆن و هونەری چێشتلێنان و کشتوکاڵ و بەرهەمی خۆماڵی وەک پەنیر و شەراب هاوتەریبن هەتاوەکو ئەمڕۆ لەگەڵ باڵایی هونەر و  شوێنەروار و بزاڤ و تێگە جیاوازەکانی مەعریفە دا.

 

چەند ناوێکی دیاری نێو کولتوری فەڕەنسا لە بوارە جیاجیاکاندا:

 

لە بواری ھونەری شێوەکاری : ئۆژێن دێلاکروا، ڕۆدان، کامی کلۆدێل، کلۆد مۆنێ، پۆل سێزان، ئۆگوست رێنوار، مارک شاگال، ...

 

لە بواری مۆد: ئیڤ سانت لۆران، پیێر کاردان، ئەندرێ کوورێژ، کریستیان لاکروا، تیێری مویگلێ، ژان پۆل گۆتێ...

 

لەبواری ئەدەب و نووسین: ڤیکتۆر ھۆگۆ، ڤۆڵتێر، ئەلبێر کامۆ، گۆستاڤ فلۆبێر، شارل بۆدلێر، ئارتور رامبۆ، ئێمیل زۆلا، جۆرج ساند ...

 

لەبواری سینەما : مارسێل پانۆل، ژان رێنوار، فێرناندێل، لوی دو فونێس، لویک بێسۆن،ژان لویک گۆدار، عومەر سی، کاترین دونۆڤ، ئالان دیلۆن، ماریۆن کۆتیار، مێلانی لۆران، ڤانێسا پارادی ...

 

لە بواری فەلسەفە : ڕێنیە دێکارت، مۆنتێسکۆ، مۆنتاین، هێنری بێرگسۆن، گاستۆن باشلار، مۆریس مێرلۆ پۆنتی، ژان پۆڵ سارتەر، ژیل دوڵوز، میشێل فۆکۆ، جاک دێریدا، پۆل ریکۆر، میشێل ئۆفرای 

 

فێمینیستە فەرەنسیە دیارەکان : ئۆلیمپ دو ژۆژ، لوی میشێل، سیمۆن دو بوڤوار، مارگرێت یۆرسونار، سیمۆن ڤەی.

 

 

 

Share

سەرجەم مافەکان پارێزراون بۆ ماڵپەری © حکومەتی هەرێمی كوردستان - 2020' - Agence Web